Canadese populieren en Amerikaanse eiken in Vlaanderen

Update: lees onze kritiek op het artikel in de Standaard “Ten strijde tegen xenofobie in het bos” hier: http://groenebomen.wordpress.com/2011/08/06/ten-strijde-tegen-xenofobie-in-het-bos/
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°
De laatste jaren worden heel wat gezonde populieren en gezonde Amerikaanse eiken gekapt in het Vlaamse Gewest op initiatief van de Vlaamse overheid of het Agentschap Natuur en Bos.  Deze blog wil de kap van sommige van die bomen documenteren met foto’s en krantenartikels. We proberen ook te achterhalen, als dat kan, waarom deze gezonde bomen weg moeten en waar mogelijk met foto’s hun vroegere glorie te documenteren. Of, in geval van kap, de schamele resten die van deze monumentale bomen overschieten.

Algemeen kunnen we stellen dat vele van deze bomen gekapt worden omdat het zogenaamde exoten zijn (t.t.z. oorspronkelijk niet inheems) . In Vlaanderen is er gebrek aan biodiversiteit en om meer biodiverse gebieden met meer inheemse natuur te scheppen, worden heel wat gezonde Canadesen en Amerikaanse eiken geveld.

Daar tegenover staat dat Canadese populieren en Amerikaanse eiken géén gevaarlijke exoten zijn. En we kunnen ons de vraag stellen of de uiterst negatieve beeldvorming rond deze bomen niet precies de indruk schept dat ze waardeloos of zelfs “gevaarlijk” zijn en best maar zo vlug mogelijk geveld worden, als het moet bij de tienduizenden.  De vele positieve kenmerken van deze bomen worden daarbij gemakshalve over het hoofd gezien of niet vermeld, zoals daar zijn: deze monumentale bomen bieden schaduw en lommerte (niet onbelangrijk bij klimaatswijziging), een habitat voor bepaalde vogels en insecten, zelfs insecten die niet op inheemse bomen zitten, fungeren als luchtzuiveraars, windschermen, lawaai schermen (tegen lawaai pollutie) en ook als schermen tegen de lelijkheid en het lawaai van industrieterreinen, die niet zelden te dicht bij woonwijken liggen in Vlaanderen. Ze zijn ook al eeuwen in het Vlaamse cultuurlandschap geintegreerd en vervullen daarin belangrijke functies. Vooral de hoge populieren langs landwegen zijn typisch voor het cultuurlandschap in Nederland en Vlaanderen. Verder is het ook geweten dat het dichtbebouwde Vlaanderen – na het toch wel zéér groene en weidenrijke Ierland – het minste oppervlakte bossen van heel West Europa heeft.  Vlaanderen doet te veel aan ontbossing en Vlaanderen haalt de doelstellingen inzake bebossing niet.

Is het dan altijd en overal verantwoord deze gezonde bomen massaal te rooien, zoals momenteel in Vlaanderen gebeurt, dikwijls enkel en alleen omdat het “exoten” zijn? Ware het niet beter getalen van deze bomen te laten staan en ze pas, wanneer ze ziek of afgeleefd zijn, te vervangen door inheemse soorten, als dat moet? Waarom vroegtijdig deze gezonde bomen bij de tienduizenden doorheen heel Vlaanderen kappen, niet zelden gestoeld op het argument dat het maar exoten zijn “zonder ecologische waarde.”

Vanzelfsprekend is het herstel van inheemse natuur in Vlaanderen van uiterst groot belang. Daar tegenover staat dat Vlaanderen nu al veel te weinig bomen en bossen telt vergeleken met andere ons omrigende landen.  Kunnen we het ons veroorloven zulke monumentale gezonde bomen bij de tienduizenden te kappen? Zijn deze populieren en Amerikaanse eiken werkelijk zo ecologisch onverantwoord als beweerd wordt? Ja of nee? Daarop zoekt deze website een antwoord. Deze website is een zoektocht naar een gedifferentieerd antwoord op deze vragen en dat doen we d.m.v. foto’s, wetenschappelijke artikelen en krantenberichten. En we verwijzen naar de Nederlandse stichting Populierenland (zie de link in de linker kolom hiernaast), die stelt dat de populier bedreigd is in Nederland en Vlaanderen. Ook verwijzen we naar het artikel met de directeur van de Nederlandse Stichting Probos, die stelt dat de eliminatie van exoten als de Amerikaanse eik ook gevolgen heeft voor de biodiversiteit: http://groenebomen.wordpress.com/2011/06/18/nederland-gidsland-kap-exoten/

Er is ook een facebook groep: http://www.facebook.com/pages/Populieren-en-Amerikaanse-eiken-zijn-geen-onkruid/193508120696238

Hieronder een foto van Bazel uit juli 2007 toen er nog prachtige populieren stonden, gevolgd door een recente foto, juni 2011, van een rij uitgedunde nog te kappen Canadese populieren aan de Lange Gaanweg in Bazel/Kruibeke (Bazel/Kruibeke in Oost Vlaanderen, langs de Schelde, gelegen tegenover Hoboken, provincie Antwerpen).

JULI 2007:

JUNI 2011:

Hamme kapt populieren die “landschapszicht belemmeren”

Dit is zeker de raarste reden die we al gehoord hebben om populieren te verwijderen.  Volgens een schepen van Hamme, Waterschoot, belemmerden de gekapte populieren “het landschapszicht.”

En wij die dachten (en wisten) dat populieren juist onderdeel van ons landschapszicht waren! Zowel in Nederland als in Vlaanderen zijn de statige, rijzige populieren, ook de Canadese, al twee eeuwen onderdeel van ons landschap.  Ze zijn typisch voor de Lage Landen en het samenspel tussen lage poldervlaktes en rijzige bomen is precies wat onze regio’s markeert en uniek maakt.

Hierbij het krantenartikel uit het Nieuwsblad, waar u de uitspraken van de schepen voor Lokale Economie Waterschoot kan nalezen.  Door het rooien, zegt hij, is het “aangenamer fietsen en wandelen,” alsof populieren “onaangenaam zouden zijn” voor de fietser en wandelaar.  Populieren dienen juist historisch als windscherm en helpen de fietser en wandelaar dus als het guur weer en winderig is…

De canadapopulieren langs de N41 ter hoogte van het kruispunt met de Biezestraat zijn gerooid door Waterwegen en Zeekanaal. Binnenkort worden eiken geplant. ‘De bomen waren kaprijp en belemmerden het landschapszicht’, legt schepen voor Lokale Economie Waterschoot (Open VLD) uit. Hij juicht de ingreep toe. ‘We willen de inrit naar het centrum zo aantrekkelijk mogelijk maken. Door het rooien wordt het ook aangenamer wandelen en fietsen naar de Durme.’

Hoe men in Vlaanderen met bomen omgaat. Het voorbeeld Kruiskensberg

Wil uw weten hoe er in Vlaanderen met gezonde bomen wordt omgegaan? Dat leren we uit een  artikel in het  Nieuwsblad, over de  kaalkap van de Kruiskensberg in Nijlen in de provincie Antwerpen, nabij Lier en Herentals.

Zo’n 1400 bomen zullen gekapt worden, en zijn al verkocht door het Agentschap Natuur en Bos van de Vlaamse overheid. Het ANB stelt op haar website dat de grootste bron van inkomsten de verkoop van hout is.  Dat er daarbij een kaalkap gaat gebeuren, dat vindt men blijkbaar de normale gang van zaken. Weer een voorbeeld van hoe het anti-exoten argument wordt ingezet om massaal gezonde Amerikaanse eiken te kappen en te verkopen.

Op deze website stellen we al enige tijd vragen bij dit beleid.  Nu stellen ook enkele polici van de gemeenteraad van Nijlen zich vragen over het anti-exoten beleid maar het ziet er naar uit dat het al een beetje te laat is.

Een politica hoorde onlangs een

” voordracht van Natuurpunt die ze op uitnodiging van de provincie had bijgewoond. ‘Die handelde over biodiversiteit en het klimaat. De boskap van de Kruiskensberg kwam er ter sprake. Op de vraag waarom de Amerikaanse eik, een exoot, zo nodig uit onze bossen moet verdwijnen, antwoordde de spreker van de natuurvereniging dat die wel kan gedijen in onze bossen en niet noodzakelijk moét worden gekapt. Van Camp vroeg dus aan het college van burgemeester en schepenen alleen de zieke exemplaren en de bomen die andere hinderen, te kappen. ‘Op die manier moeten niet alle 1.400 bomen sneuvelen, zoals nu is gepland.’

Het is goed te horen dat er sprekers zijn van Natuurpunt die beamen dat de Amerikaanse eik helemaal niet noodzakelijk gekapt moet worden.

Een ander politicus van Nijlen merkt op dat er bij de kaalkap te weinig

” rekening gehouden (wordt) met de fauna. De broedende nachtegaalkoppeltjes geven een meerwaarde aan Kruiskensberg. Het is een soort die de jongste jaren met 26 tot 50 procent is achteruitgegaan. Ook de matkop, net zo goed op de lijst van bedreigde vogels, is er aangetroffen.’

Maar het is allemaal te laat, want wat blijkt? Eind oktober al verkocht het ANB de meer dan duizend te kappen bomen en Wim de Mayer, de verantwoordelijke van de provincie Antwerpen, wil niet op die verkoop terugkomen. Samen met de Amerikaanse eiken worden er zelfs inheemse eiken gekapt en verkocht.

‘In de catalogus van die verkoop staat ook de kaalkap van de Kruiskensberg. Onder het mom van het verwijderen van vreemde exoten gaan op Kruiskensberg precies 1.463 bomen voor de bijl. Tot onze grote ergernis ontdekten wij dat er ook lustig huis wordt gehouden onder de inheemse bomen. In het totaal zullen er 948 Amerikaanse eiken – helemaal niet zo schadelijk maar ze brengen wel veel geld op – en 47 acacias worden gekapt. Maar ook 115 inheemse zomereiken, 302 grove dennen, 5 berken en 46 Corsicaanse dennen moeten eraan geloven.’

Het besluit kan niet worden teruggedraaid volgens Wim De Maeyer, de verantwoordelijke voor de provincie Antwerpen. ‘De verkoop heeft vorige week plaatsgevonden. Zo gauw het gemeentebestuur het hoogste bod bekrachtigt en de koper betaalt, kan die aan de kap beginnen.’

Het Nieuwsblad artikel heet “Kap Kruiskensberg kan al over een week beginnen” en leest u hier:

http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=NM3I1T94

Vlaamse artsen hekelen exotenbeleid van Natuurpunt

Deze blog is al sinds juni 2011 actief in het uiten van publieke kritiek op het anti-exotenbeleid van het Agentschap Natuur en Bos en ook facties van Natuurpunt (er zijn namelijk heel wat verschillen tussen de verschillende groepen van Natuurpunt).  Deze blog was ook van in het begin instrumenteel in het samenbrengen van berichten over tal van bossen en bomen die sneuvelden onder dit anti-exotenbeleid om zo het publiek te informeren.  We steunen de vele goede acties van Natuurpunt, maar hopen dat er van binnen in kritiek zal komen op problemen inzake een te strict gehanteerd anti-exotenbeleid.

We zijn dan ook verheugd te melden dat er nu een protest groep is opgericht door een aantal artsen, onder wie Christophe  Depamelaere.

Hieronder een uittreksel van hun doelstellingen. Het volledige bericht kan u ook lezen op de website van Ademloos:

http://www.ademloos.be/nieuws/vlaanderen-hoge-zuurstofnood

Uittreksel:

Maar ook het bosbeheer laat in Vlaanderen te wensen over. “Dat is totaal niet wetenschappelijk onderbouwd. De link luchtkwaliteit-bomen is nooit bestudeerd. Terwijl het bewezen is dat oordeelkundig aangeplante bomen beperkte maar significante luchtzuiveraars zijn,” zegt Depamelaere. Het bosareaal in Vlaanderen bedraagt momenteel amper 2,3%. “Verdere ontbossing is medisch dan ook totaal onverantwoord. Eén hectare bos, dat zijn ongeveer duizend bomen, is goed voor 100.000 m3 aan CO2-vastleggingscapaciteit. Vooral in de periode dat ze groeien, capteren bomen CO2. Ze zijn dan goed voor ongeveer 0,7 ton per m3.”

Bos wordt heide
De ene boom is de andere niet. Een te dicht bladerdek is bijvoorbeeld niet wenselijk omdat zo minder fijn stof wordt opgevangen. Ideaal is een porositeit van 60%. “En bomen aangeplant op 100 à 200 meter van een drukke verkeersweg zorgen altijd voor een daling van de fijn stof concentratie,” zegt dokter Depamelaere. “Zo ook vangen hoge bomen, Canadese populieren bijvoorbeeld, niet alleen veel wind maar ook meer pollutie.”
Daarmee houdt men in Vlaanderen echter totaal geen rekening. Vooral hekelt Depamelaere de manier waarop Natuurpunt vzw met het bosbestand omgaat. “Dat zit echt totaal fout. Zo initieert de milieubeweging grootschalige ontbossingsprojecten om heidegebieden te herstellen. Vanuit het oogpunt van de luchtkwaliteit is dat natuurlijk zinloos. Zeker als men weet dat de kap van één hectare oud bos gecocmpenseerd moet worden door het aanplanten van 15 hectare nieuwe bomen.”

Joaquin
De verontruste artsen hekelen ook de zogenaamde ‘exoot-bestrijding’ door Natuurpunt. Ongeveer 42% van ons bosareaal bestaat uit buitenlandse soorten, Amerikaanse eiken, Canadese populieren enzoverder. Die soorten kapt Natuurpunt massaal ten voordele van inlandse bomen. Depamelaere: “Exoten groeien echter veel sneller. Dat is ook de reden waarom men ze indertijd aanplantte: ze zorgen vlug voor hout. Aangezien de CO2-vastleggingscapaciteit samenhangt met de groeikracht van de boom, is het niet verstandig inlandse soorten aan te planten. Exoten dienen om ecologische redenen te worden gerevaloriseerd.” Maar volgens Depamelaere weigert Natuurpunt hierover echter elke dialoog.
De medici stellen hun hoop nu op de nieuwe Joint Air Quality (JOAQUIN)-richtlijnen die Europa medio september uitvaardigde. Daardoor wordt Vlaanderen verplicht te werken aan een betere luchtkwaliteit.

“Ten strijde tegen xenofobie in het bos”: Natuurpunt, ANB, actiegroepen over de kap van gezonde Amerikaanse eiken en Canada populieren

In de Standaard/het Nieuwsblad verscheen een artikel “Ten strijde tegen xenofobie in het bos” ( http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=243DM7O3) over de protesten van actiegroepen tegen de kap van gezonde bomen, vooral Amerikaanse eiken, zoals die op deze website al enige tijd gedocumenteerd worden. Het is prima dat deze krant het thema zo uitgebreid onder de aandacht brengt, maar, laten we er direkt bijzeggen dat we de titel van het Standaard/Nieuwsblad artikel niet goed vinden, dat het artikel zelf  een aantal belangrijke punten mist, en dat het artikel vooral de vertegenwoordigers van ANB en Natuurpunt aan het woord laat die dezelfde bekende standpunten herhalen.

Waarom schiet het artikel in de Standaard te kort?

Eerst en vooral, het woord “xenofobie” in de titel van dat artikel is een geladen term en verdeelt de deelnemers in het debat in twee kampen, de “reactionairen” en de “progressieven.”  Deze blog is kritisch over aspecten van het anti-exotenbeleid wanneer dat ertoe leidt massaal gezonde bomen te kappen die niet onmiddellijk gevaarlijk zijn, zoals Canada populieren en Amerikaanse eiken. Toch gebruikt deze blog de termen “xenofobie” en “boomracisme” bewust niet omdat die niet zelden als reactionair aanvoelende slogan gebruikt worden “tegen de groenen” en omdat ze van het eigenlijke probleem afleiden.

Onze kritiek op deze blog richt zich op wat er dan wel problematisch is in het beleid van het Agentschap Natuur en Bos en sommige facties van Natuurpunt is: de massale kap van gezonde bomen in naam van een anti-exotenbeleid, zonder dat de ecologische, sociale of cultuurhistorische  waarden van het bestaande bos altijd in acht worden genomen.  Deze blog ondersteunt de pogingen van Natuurpunt en het ANB om meer groen te verwezenlijken in Vlaanderen,en is zeker géén blog tegen Natuurpunt, maar heeft wel vragen bij sommige beslissingen. Denken we bv. aan Park Vorderstein in Schoten (provincie Antwerpen), om maar één voorbeeld te noemen, waar een prachtig cultuurlandschap met Amerikaanse eiken vernield werd, of aan het Merodebos, dat evenzeer een cultuurlandschap is en dat nu vernield wordt om er heide van te maken.   Er is niets tegen heide en méér bio-diversiteit wat ons betreft, in tegendeel. Maar ANB en Natuurpunt zouden zich de vraag moeten stellen of dit steeds op de juiste plaats gebeurt en of dit soort van massaal rooien van gezonde, volgroeide bossen zo ook in het buitenland te vinden is, en zo niet, waarom niet?  Beter ware industrieterreinen en andere zones op te kopen om die om te vormen tot natuurgebied, of zieke bomen te kappen en die in fases te vervangen door inheemse bomen.

In het artikel komt Natuurpunt aan het woord met de bekende algemene opmerkingen over exoten die door de journaliste niet verder aan weerwoord onderworpen worden. Ja, wat Natuurpunt hier zegt over exoten is algemeen waar, maar het is zeker niet zo dat Canada populieren of Amerikaanse eiken in alle gevallen automatisch gelijk staan aan géén bio-diversiteit of géén ecologische waarde. Het ANB heeft in het verleden bv gesteld dat populierenbossen géén of zo goed als géén ecologische waarde zouden hebben, maar onderzoek in Duitsland toont aan dat dit niet helemaal juist is. En er is de Stichting Populierenland die evenmin in haar artikel genoemd wordt.  De journaliste van de Standaard vermeldt ook niet het onderzoek over het belang van bossen met Amerikaanse eiken voor vleermuizen of everzwijnen. Ze laat de opmerkingen van Natuurpunt gewoon staan zonder dat de andere kant van de medaille te tonen.

Daarenboven mogen de vertegenwoordigers van Natuurpunt en ANB veelvuldig in het artikel aan het woord mogen komen en een bepaalde indruk mogen scheppen over “de burgers” die tegen de kaalkap protesteren.  Bij “de burgers” zou het vooral gaan om “emoties”, de omwonenden zouden niet genoeg geïnformeerd zijn, en weten eigenlijk niet beter omdat ze nog beter overtuigd moeten worden van het gelijk van ANB en Natuurpunt inzake deze kappingen…. Ons doel is juist ANB en sommige facties van Natuurpunt van mening te doen veranderen en te doen inzien dat hun beleid in het kappen van exoten omdat ze exoten zijn, soms bepaald wordt door een visie die tekortschiet. Men bekijkt niet steeds de bestaande ecologische, sociale en kultuurhistorische waarden van deze bossen bekijkt om die tegen elkaar af te wegen. Ook worden niet alle wetenschappelijke gegevens door Natuurpunt en ANB in acht genomen, zoals bv. blijkt bij de link tussen Amerikaanse eiken en vleermuizen of recente studies over de ecologische waarde van Canada populieren. Natuurpunt en het ANB hebben ook tal van positieve verwezenlijkingen, en het ongecontroleerd woekeren van gevaarlijke exoten dient zeker ingedijkt, maar het is wellicht aan de orde dat andere aspecten van het anti-exoten beleid van Natuurpunt en het ANB ook kritisch getoest worden.

We wijzen daarom nog eens naar ons blogartikel over het anti-exotenbeleid in Nederland en de kritiek die gekomen is op aspecten van dat anti-exotenbeleid in Nederland. Het Belgische beleid is namelijk geënt op het Nederlandse en de kritiek in Nederland staat al verder dan die in België. Zie link helemaal onderaan deze post.

°°°°°°°°°°°°°°°°°°

Hieronder enkele citaten uit het Standaard artikel:

Wim Sauwens van Natuurpunt. Citaat:

Het is geen pretje, vindt Wim Sauwens, om te worden uitgescholden voor ‘boomracist’ of ‘ecofascist’. ‘Of om te horen te krijgen dat jij en je groene collega’s “de grootste ontbossers van Vlaanderen, zijn. Zoiets komt hard aan, ja.’ Sauwens werkt voor Natuurpunt, waar hij het ecologische beheer overziet van de zesduizend hectare bos die de vereniging in bezit heeft. Niet-inheemse bomen, zogeheten exoten, worden daarbij zoveel mogelijk geweerd. Zo’n 40 procent van het Vlaamse bos is van buitenlandse origine (vooral Corsicaanse den, populier en Amerikaanse eik), veel te veel naar de mening van bosecologen als Sauwens. ‘Op termijn willen we hooguit 20 procent uitheemse bomen overhouden.’ Natuurpunt, maar even goed het overheidsagentschap Natuur en Bos, kapt daarom in Vlaamse bossen consequent Amerikaanse eiken, populieren en Corsicaanse sparren. Ook struiken als de Amerikaanse vogelkers moeten weg. Inheemse struiken en bomen mogen de vrijgekomen ruimte opvullen.

Christophe Depaemelaere van de actiegroep Combat Wingene, citaat:

‘Je vindt in Vlaanderen nergens nog een deftige volgroeide eik’, foetert Christophe Depaemelaere van de actiegroep Combat in Wingene. Die verzet zich tegen plannen van Natuurpunt om in de Predikherenbossen en de Vagevuurbossen vijf hectare bomen te vellen. ‘Daar zitten prachtige Amerikaanse eiken bij’, zegt Depaemelaere. ‘In hun holtes huizen vleermuizen en marters. Waar moeten die beesten heen als die bomen worden gekapt?’

Wim Sauwens van Natuurpunt, citaat:

Maar anders dan tegenstanders beweren, is het beleid om exotische bomen uit Vlaamse bossen te weren, geen ‘religie’, betoogt Sauwens. Erachter zit de redenering dat elke boomsoort een eigen fauna en flora met zich meedraagt. ‘Insecten, schimmels, vogels: een heuse voedselpiramide.’ Op exotische boomsoorten, die in de afgelopen eeuwen om economische redenen naar Vlaanderen zijn gehaald, zit minder leven: dat kwam niet mee uit hun oorsprongsgebied. Nog een bezwaar is dat de exoten doorgaans flinke groeiers zijn – daarom ook werden ze door houtvesters hierheen gehaald – en de neiging hebben inheemse boomsoorten boven de kop te groeien. Sauwens: ‘Daarmee beperken ze de biologische verscheidenheid in het bos. En daarom kappen we ze waar nodig.’

Martine Waeterinckx van het Agentschap Natuur en Bos, citaat:

‘Natuurlijk doet het pijn als er een bos tegen de vlakte gaat’, beseft Martine Waeterinckx van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). ‘Ook als alles vooraf met omwonenden is doorgesproken, ook al kappen we vooral aangeplante productiebossen, ook al leggen we elders compensatiebos aan, toch krijg je elke keer weer een opstoot van emotie als de houtvesters eenmaal aanrukken.’  En verder: Het ligt heel gevoelig, beaamt Waeterinckx. ‘Telkens je een dikke boom kapt, krijg je reactie, of het nu een exoot is of niet. Met de Amerikaanse vogelkers ligt dat anders. Die vindt iedereen lelijk, dus niemand heeft bezwaar als je hem weghaalt.’

Dan komt Bert de Somviele  van de Vereniging Bos in Vlaanderen aan het woord, met een aantal algemene opmerkingen, die niet echt aan het debat bijdragen: of een bos “natuurlijk” is of niet, of de naaldbomen voor de mijnindustrie werden aangebouwd of niet, doet niet echt terzake.  De vraag die gesteld moet worden: is het verantwoord zulke grote hoeveelheden bossen te veranderen in heide, als Vlaanderen al zo weinig bossen telt. Ware het niet beter andere gronden, industrieterreinen e.d. op te kopen om deze in heide te veranderen. Ook al zijn de naaldbossen van de Kempen het product van een mijnindustrie die niet meer bestaat, dat betekent daarom niet dat ze geen ecologische of sociale waarde hebben. Zelfde voor de populieren die vroeger voor lucifers (stekjes) geplant werden.

‘Voor veel mensen staat een boom gelijk aan natuur’, zegt Bert De Somviele van de Vereniging Bos in Vlaanderen. ‘Een gekapte boom staat dan gelijk aan vernietigde natuur. Maar niet elke boom heeft evenveel natuurwaarde. Vaak berokkent een boer die een heg weghaalt en vervangt door prikkeldraad, meer schade dan wanneer een boom wordt gekapt.’ Mensen denken ook verkeerdelijk dat alle bossen in Vlaanderen natuurlijk zijn, vindt De Somviele. ‘In werkelijkheid is het voornamelijk productiebos. De naaldbossen in de Kempen bijvoorbeeld werden aangeplant ten behoeve van de mijnindustrie: aanvankelijk leverden ze hout om mijngangen mee te stutten, vandaag vooral grondstoffen voor de papierproductie.’

Het artikel eindigt met een discussie rond de verkoop van het gekapte hout.  De journaliste vergeet daarbij te vermelden dat er het volgende te lezen staat op de website van ANB: “De openbare houtverkoop [...] is de belangrijkste commerciële bron van inkomsten voor het Agentschap voor Natuur en Bos.”

De journaliste citeert Combat Wingene:

Bij Combat in Wingene klinkt het verwijt dat ANB en Natuurpunt te weinig werkingsmiddelen hebben en daarom genoodzaakt zijn hun bossen economisch te exploiteren. ‘Zo worden oude bomen geveld onder het mom van exotenbestrijding, terwijl het eigenlijk gewoon een manier is om uit de kosten te komen.’ ’Niet waar’, reageert Sauwens van Natuurpunt. ‘Natuurlijk hebben wij houtopbrengsten, en natuurlijk proberen we daar een goede prijs voor te krijgen. Maar dat is nooit de reden waarom we kappen. Overigens zijn de Amerikaanse eiken die wij uit een bos kappen, dermate takkig dat je daarvoor nooit de prijs van een hoge, rechte, onvertakte plantageboom krijgt. Per kuub levert dat eikenhout niet meer op dan een kubieke meter vogelkers.’

Het ware goed geweest als de journaliste hierna de website van het ANB zou geciteerd hebben, want daar staat te lezen, zoals we al zeiden: : “De openbare houtverkoop [...] is de belangrijkste commerciële bron van inkomsten voor het Agentschap voor Natuur en Bos.” Einde citaat van het ANB.

Dan volgen voorbeelden van een paar uitzonderingen die gemaakt werden en een paar exoten die toch gespaard werden, maar de journaliste vermeldt park Vorderstein en andere sites niet, waar cultuurhistorisch waardevolle en prachtige lanen met gezonde Amerikaanse eiken gewoon eraan gingen.

Strijken bosbeheerders vanwege de protesten soms met de hand over het hart en laten ze bomen staat die ze anders zouden hebben weggehaald? ‘Dat gebeurt’, zegt Martine Waeterinckx van ANB. ‘In het Stropersbos in Stekene is onlangs een dreef douglassparren gespaard om zijn landschappelijke en cultuurhistorische waarde. En in Grotenhout is een Amerikaanse eik overeind gebleven, omdat hij vleermuizen onderdak bood.’ ’En in natuurgebied Lovenhoek in Vorselaar is een monumentale Amerikaanse eik gespaard’, voegt Sauwens van Natuurpunt eraan toe, ‘om zijn erfgoedwaarde. Amerikaanse eiken zijn vaak de enige hoge bomen in een buurt, en dus gezichtsbepalend. Soms laten we ze daarom in een bosdreef wel eens staan, en halen we ze alleen dieper in het bos weg. Of soms mogen ze blijven vanwege zeldzame vleermuizen die ze huisvesten. Kappen of niet: het is een afweging die we gebied per gebied, zelfs perceel per perceel maken.’

Vervolgens sluit de Somviele het artikel af en mag hij indirect suggereren dat het vooral een probleem van “communicatie naar de burgers” is terwijl deze blog juist wil aantonen dat de massale kap van exoten “omdat het exoten zijn” precies aan revisie toe is.

‘Die afweging zou bij voorkeur in samenspraak met omwonenden moeten worden gemaakt,’ vindt De Somviele, ‘al is een zekere expertise daarbij welkom. Waarmee ik niks scheefs wil zeggen over de actiegroepen. Zij voeren met de beste bedoelingen actie tegen kappingen die in se goed bedoeld zijn, maar niet altijd afdoende worden uitgelegd. Er zijn in het verleden soms grote oppervlakten ontbost zonder dat daarover uitleg werd gegeven.’

Het volledige artikel waarop we hier kritiek leverden leest u op volgende link: http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=243DM7O3

Noot:
Een medewerker van Ankona, de Antwerpse koepel voor natuurstudie, plaatste een belangrijke reactie op het VRT radio programma van radio 1 over de kap van gezonde Amerikaanse eiken. De auteur, van Gorp, stelt dat “het belang van Amerikaanse eiken voor holenbroeders in het algemeen en meer specifiek voor vleermuizen sinds lange tijd gekend is. Maar nog steeds worden oude exemplaren van deze boomsoort systematisch verwijderd bij bos- of natuurbeheerswerken.” Even belangrijk is het volgende citaat:

“Algemeen wordt aangenomen dat Amerikaanse eiken behoren tot de lastige exoten omdat ze meer schaduw verdragen dan onze inheemse soorten en zeer brede kruinen vormen waaronder niks anders meer kan groeien dan … zaailingen van Amerikaanse eiken. Op deze manier palmt de Amerikaanse eik geleidelijk onze bossen in en drukt onze inheemse eiken weg. Verder geeft hij een dik pak moeilijk verterend strooisel waardoor de standplaats gaat verzuren en het voor vele inheemse boomsoorten onmogelijk wordt om te groeien. Om dit proces te vertragen of te voorkomen begint de beheerder met het kappen van de moeder- of de zaadbomen (http://www.inverde.be/). In bepaalde situatie is dit terecht doch op de meeste plaatsen niet, zeker niet waar men Amerikaanse eiken in dreefverband heeft aangeplant. Wat wel geweten is, is dat onze inheemse boomsoorten over veel stabielere levensgemeenschappen beschikken dan exoten.” En hij voegt eraan toe dat holenbroeders, zoals vleermuizen, spijtig genoeg “geen onderscheid maken tussen een boomholte in een Amerikaanse of zomereik.”

Bron van deze citaten uit een artikel van ANKONA: http://www.radio1.be/programmas/vandaag/tekort-aan-medicijnen-protest-tegen-natuurpunt#comments

Tot slot verwijzen naar de link waarin we het anti-exotenbeleid in Nederland en de kritiek daarop bespreken. Het Belgische anti-exotenbeleid hangt nauw samen met dat in Nederland, maar in Nederland is er al langer kritiek op dan bij ons:

http://groenebomen.wordpress.com/2011/06/18/nederland-gidsland-kap-exoten/

Actiegroep stelt dat Natuurpunt de Merodebossen (uit Corsicaanse dennen en Amerikaanse eiken) vernield heeft

Update: lees ook het meest recente artikel hier; http://groenebomen.wordpress.com/2011/08/06/ten-strijde-tegen-xenofobie-in-het-bos/

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

Vandaag verscheen een opmerkelijk artikel in het Nieuwsblad.   De actiegroep  ’De Merode voor Iedereen’ stelt daarin dat de prachtige Merodebossen, die o.a. uit Amerikaanse eiken bestonden en in 2004 door het Vlaamse Gewest aangekocht werden, ondertussen vernield zijn door Natuurpunt.  De actie gaat uit van Hans Van Meeuwen uit Veerle-Laakdal en Eddy Druppel uit Herselt.

Wat is er dan gebeurd? We lezen het volgende in het artikel. Zoals de actiegroep in Wingene (Predikerbossen), hekelt ook deze actiegroep dat de gekapte Amerikaanse eiken verkocht worden, en dat ook het zand waarin ze groeiden verkocht is aan aannemers:

Averbode Bos & Heide is een uniek gebied met grote ontwikkelingskansen voor bos- en natuurversterking en als leefgebied voor zeldzame flora en fauna. Daarom is er een Life-project gestart, een door Europa ondersteund natuurinrichtingsproject. De heide krijgt er weer kansen. Maar volgens Hans Van Meeuwen zijn de Merodebossen volledig vernield. ‘Natuurpunt heeft al meer dan 15.000 kubieke meter hout gekapt’, zegt hij. ‘Dit werd allemaal verkocht. Ook het zand werd massaal verkocht aan aannemers.’

De actievoerders hekelen niet enkel de verkoop, maar ook de impact van de kaalkap van 15 000 kubieke meter hout op het eco systeem, m.n. de everzwijnen en reeën.

Zo lezen we in het artikel:

‘Door de werken in de Merodebossen is er al heel wat veranderd en naar mijn mening zeker niet in de positieve zin. Vroeger zaten er tientallen everzwijnen in de Merodebossen. Die zijn allemaal vertrokken omdat er te veel open vlaktes zijn en omdat de dennen waaronder ze slapen gekapt zijn. Er zijn ook al veel reeën weg omdat ze geen eten meer hebben. In de winter overleven die beestjes op de eikels van Amerikaanse eiken. Maar die werden allemaal gekapt.’ ’De stilstaande moeraspoelen zijn niet meer dan een broedplaats voor muggen en dazen. Als deze poelen droog staan, kunnen dieren erin vast komen te zitten. Van de mooie natuurlijke bossen blijft niets meer over dan een puinhoop met open vlaktes en paden die stukgereden zijn door machines.”

(bron: http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=VU3DJ06L)

de website van Natuurpunt Averbode : http://www.averbodebosenheide.be/

Voetnoot:

Ondertussen verscheen er weer een nieuw bericht over Natuurpunt en de Merodebossen.  Natuurpunt stelt dat het ook in conflict ligt met ruiters en mountainbikers i.v.m. de Merodebossen.

http://www.nieuwsblad.be/Article/Detail.aspx?articleid=DMF20110804_183

http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/regio/limburg/110804_bossen

Natuurpunt wil Amerikaanse eiken kappen in Wingene/Ruiselede (de Gulke Putten) en krijgt kritiek op economische exploitatie hiervan

Update: lees ook het meest recente artikel hier; http://groenebomen.wordpress.com/2011/08/06/ten-strijde-tegen-xenofobie-in-het-bos/

**************

Niet enkel in Nederland, maar ook in België stuit de kap van gezonde bomen in naam van het anti-exotenbeleid van de Vlaamse overheid op protest bij de bevolking. Zo ontstond in Wingene/Ruiselede (de Gulke Putten) een burgerprotest groep comBAT tegen de kap die Natuurpunt daar plant van vele gezonde bomen. Op de website van Focus-WTV, dat ook een prachtige foto toont van de met kap bedreigde gezonde bomen, lezen we dat “Natuurpunt vzw van plan is om vijf hectare bos te vellen in de bosrijke streek van Wingene en Ruiselede om ze om te bouwen tot heidegebied.” En tegen die plannen is een protestgroep in het leven geroepen, genaamd comBAT.  “Ze zouden juist onze zeldzame bossen moeten beschermen,” klinkt het bij het nieuwe buurtcomité.”  Een woordvoerder van de protestgroep legt uit:

Natuurpunt vzw kondigt op haar website heel wat mooie projecten aan in het kader van bosplant en bos- en vleermuizenbescherming. “Maar deze mooie theorie doet dezelfde organisatie op onbegrijpelijke wijze zelf teniet door in Wingene en Ruiselede juist het omgekeerde te doen”, legt Christophe Depamelaere uit in naam van het nieuwe buurtcomité. “Natuurpunt wil in de Predikherenbossen en Vagevuurbossen in alle stilte duizenden bomen op een oppervlakte van 5 ha kappen, deels in vleermuizenhabitatgebied. Deze bomen vormen enerzijds een belangrijke habitat voor allerhande dieren zoals vleermuizen die in holle bomen wonen, maar ook verschillende vogelsoorten zijn nu gehuisvest in de Predikherenbossen en Vagevuurbossen, alsook steen- en boommarters. Het kappen van bomen zou nefast zijn voor deze dieren.”

Maar het buurtcomité gaat nog verder en legt de vinger op de zere wonde van het bosbeheer in Vlaanderen. Zowel Natuurpunt als het ANB verkopen het hout van gekapte bomen om inkomsten te genereren. Die inkomsten worden weliswaar ingezet voor meer natuur,  maar het is schrijnend te zien dat gezonde bomen ervoor opgeofferd worden.

Zo gaat Christophe Depamelaere verder in het artikel van Focus WTV:

„Omdat natuurverenigingen als Natuurpunt en ANB (Agentschap Natuur en Bos) niet voldoende subsidies en ondersteuning krijgen om hun eigen bossen te beschermen, zijn ze voor een stuk genoodzaakt om hun bos economisch te exploiteren. Hierdoor worden verschillende oude bomen geveld onder de noemer van exotenbestrijding, terwijl het eigenlijk gewoon een manier is om de kosten te dekken van het beheer van natuurgebied. Wij willen niet lijdzaam toezien hoe onze bossen beschadigd worden. Wij roepen Natuurpunt formeel op ter verantwoording. Wij zullen met een petitie hierop reageren,” besluit het buurtcomité strijdvaardig.

Bron: http://focus-wtv.rnews.be/nl/regio/wvl/nieuws/algemeen/buurtcomite-in-wingene-vreest-voor-behoud-bossen/article-1195063905822.htm

Vandaag verscheen verder een artikel in het Nieuwsblad, “850 handtekeningen tegen kap bomen,” over het protest van buurtbewoners tegen de kap van bomen in Wingene door de vzw Natuurpunt.  Zo lezen we in het Nieuwsblad:

“De vzw Natuurpunt, die een groot deel van de Gulke Putten beheert, wil de vroegere heide daar herstellen. Maar de buurtbewoners reageren ontzet: ‘Wie kapt er nu bossen om een natuurgebied te maken?’ De buurtbewoners zijn niet gerust in de toekomst van ‘De Bossen Van Vlaanderen’, op de grens van Wingene en Ruiselede. Ze vinden het niet kunnen dat Natuurpunt, dat de bossen beheert, ‘vijf hectare prachtige bossen’ zal kappen.  ’Ze willen de originele heide herstellen’, klinkt het bij Christophe Depamelaere van de actiegroep comBAT. ‘We hebben niets tegen heide hoor, maar wie kapt er nu een groot zuurstofrijk bos om daar een heide van te maken? Hierdoor dreigt een grote populatie vleermuizen te verdwijnen. Die wonen momenteel in de holle amerikaanse eiken, die nu met de bijl bedreigd worden.’ [...]  ”Het bos zorgt voor zuurstof en neemt daarnaast stikstof en CO2 uit de lucht.’

Er kwam meteen ook een reactie van de projectleider van Natuurpunt:

Projectleider Steven De Bruycker van Natuurpunt reageert verrast op het ontstaan van de actiegroep. ‘We hebben een aantal weken geleden nog samen gezeten met de buurtbewoners’, klinkt het bij De Bruycker. ‘Daaruit bleek dat ze verkeerd geïnformeerd waren door de media. We gaan alleen 2 à 3 hectare heide bijmaken, voornamelijk door grote plassen water aan te leggen. Daarvoor zijn nu al wat voorbereidende kapwerken bezig. Maar ik ontken toch dat dit prachtige bossen zijn, zoals comBAT beweert. Het zijn plantages, oude exoten, die daar destijds gewoon gegooid werden en zo gegroeid zijn.’Daarnaast worden ook enkele bomen gekapt om het bos uit te dunnen, waardoor de overblijvende bomen wat meer licht krijgen. ‘Dat zal zorgen voor een rijkere natuur. We hebben ook aandacht voor de vleermuizen, zo zorgen we er voor dat we geen vleermuisrijke Amerikaanse eiken kappen. Daarnaast hebben we ook een oude vleermuizenkelder opgeknapt, zodat de dieren ook daarin kunnen schuilen.’

Maar de buurtbewoners zijn er niet gerust in en er is een petitie tegen de geplande kap door Natuurpunt.  Het artikel uit het Nieuwsblad eindigt als volgt:

De buurtbewoners beweren ook nog dat Natuurpunt de bossen kapt om ze nadien te verkopen op de lucratieve houtmarkt. ‘Het klopt wel dat we volledig zelfbedruipend zijn en de bossen dus exploiteren als we bomen kappen voor onderhoud. Maar alle winst gaat integraal naar het onderhouden en behouden van bossen in Vlaanderen.’

http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=1C3CRFVE

Nederland is “gidsland” voor kap duizenden gezonde “exotische” bomen. Maar ook voor kritiek op die kaalslag

Nederland is blijkbaar “gidsland” voor de kap van duizenden gezonde bomen (populieren, Amerikaanse eiken, enz.), omdat het “exoten” zijn. De term “gidsland” in deze context is afkomstig van de directeur van de Nederlandse stichting Probos, Patrick Jansen (zie verder). Ook in Vlaanderen worden duizenden gezonde bomen geveld omdat ze als exoten “geen of weinig ecologische waarde” zouden hebben. Maar Nederland is blijkbaar ook gidsland in het uiten van kritiek op sommige blijkbaar problematische kanten van het “exotenbeleid” in Nederland.

Al in 2006 schreef Simon Roozendaal, wetenschappelijk hoofdredacteur van het tijdschrift Elsevier, een kritisch stuk over het exotenbeleid in Nederland. We vinden evenwel Roozendaals link tussen uitheemse plantensoorten en de term “allochtonen” niet gelukkig gekozen. Verder maakt Roozendaal ook geen onderscheid tussen “schadelijke” en “onschadelijke” exoten. Canadese populieren, Amerikaanse eiken, Corsicaanse dennen en Japanse kerselaars zijn ongevaarlijke exoten, bijvoorbeeld, en te onderscheiden van woekerende bospest (Amerikaanse vogelkers). Toch stelt Roozendaal pertinente vragen, vooral omdat zijn artikel gebaseerd is op uitvoerige interviews met Nederlandse vertegenwoordigers van het anti-exoten beleid. In Vlaanderen zoeken we tevergeefs naar een krantenartikel of wetenschappelijk artikel dat gelijkaardige vragen stelt bij de kap van duizenden gezonde populieren en Amerikaanse eiken in het kader van het Vlaams anti-exotenbeleid (als u toch weet heeft van zo’n wetenschappelijk onderbouwd artikel, gelieve het dan te mailen naar onze.natuur@gmail.com). En niet zelden stellen vertegenwoordigers van het anti-exotenbeleid in Vlaanderen dat populierenbossen, bijvoorbeeld, “géén ecologische waarde” hebben.

Hieronder citeren we delen van het artikel van Simon Roozendaal uit Elsevier, dat het Nederlandse exotenbeleid kritiseert. Wat Roozendaal beschrijft is ten dele ook van toepassing op Vlaanderen, waar evenzeer jaarlijks duizenden gezonde onschadelijke bomen sneuvelen op basis van een gelijkaardig “exotenbeleid.” Zoals naar voren komt uit Roozendaals artikel, blijken Nederland en Vlaanderen uniek te zijn in die drastische, kapgrage aanpak van gezonde ongevaarlijke “exoten” en blijkt dit beleid zelfs op verwondering te stuiten in het buitenland. Verder noteren we hier al meteen dat er toch wezenlijk verschil is tussen Nederland en Vlaanderen: in Nederland schijnt het goed te gaan met de bomen en bossen (zo stelt Roozendaal in 2006), terwijl Vlaanderen te véél ontbost en de doelstellingen inzake bebossing keer op keer niet haalt (zie verder).

Het bos
De afgelopen decennia worden niet-Nederlandse bomen consequent uit de vaderlandse bossen geweerd. Zo’n 30 procent van het Nederlandse bos is van allochtone herkomst (20 procent exotisch loofhout, 10 procent exotisch naaldhout) en dat is volgens de meeste Nederlandse bosecologen veel te veel. Vooral de Vereniging tot behoud van Natuurmonumenten (de op een na grootste bosbezitter van Nederland), maar ook Staatsbosbeheer (de grootste) kappen daarom ongegeneerd bomen zoals de Amerikaanse eik, Corsicaanse den, Japanse lariks en de Douglasspar, plus struiken zoals de Amerikaanse vogelkers.

Henk Siebel, bosecoloog van Natuurmonumenten, windt er geen doekjes om. ‘Het is ons beleid om exotische boomsoorten te weren daar waar ze de natuurwaarde negatief beïnvloeden.’

Sommige bomen worden omgezaagd, andere worden ‘geringd’ (doden door middel van het weghalen van een ring schors rondom de boom) en weer andere (de Amerikaanse vogelkers) worden met wortel en al verwijderd.

Noot: Op deze blog maken we een strikt onderscheid tussen enerzijds Canadese populieren, Amerikaanse eiken, Corsicaanse eiken, Japanse kerselaars e.d. enerzijds, en struiken als de woekerende bospest genaamd Amerikaanse vogelkers, anderzijds, wat Roozendaal hier niet doet.

Uit Roozendaals artikel blijkt evenwel dat de kap van gezonde ongevaarlijke “exoten” in Nederland (en Vlaanderen, voegen we eraan toe), geen navolging vindt in het buitenland. Integendeel, buitenlandse collega’s reageren blijkbaar enigszins geschokt op dit beleid:

Zowel in het weren van exoten als in het ‘ringen’ is Nederland gidsland, stelt Patrick Jansen, directeur van Stichting Probos, een bureau dat de cijfers over de Nederlandse bosstand levert aan internationale organisaties. In het buitenland wordt Jansen, zelf aan de Wageningen Universiteit opgeleid als bosbouwer, geregeld aangesproken op het Nederlandse beleid. ‘Als buitenlandse collega’s horen dat wij per jaar duizenden bomen doodmaken door een stuk schors weg te halen, krijgen ze ogen als schoteltjes.’

Waarom worden gezonde “exoten” dan bij de vleet gekapt in Nederland (en Vlaanderen, voegen we eraan toe) en hoe is het dan zo ver gekomen? Roozendaal gaat verder:

Achter het anti-allochtonenbeleid van Natuurmonumenten zit de redenering dat exoten doorgaans slecht zijn voor de biodiversiteit, de variatie in soorten. Elke boomsoort heeft zijn eigen flora en fauna om zich heen. Veel van de exoten zijn in de afgelopen eeuwen hiernaartoe gehaald om economische redenen. Het zijn zogeheten broodbomen: de bomen groeien snel en leveren goed hout. In de jaren tachtig en negentig van de afgelopen eeuw zijn de economische overwegingen binnen de Nederlandse bosbouw echter naar de achtergrond verdwenen. Sindsdien worden bossen op ecologische overwegingen beheerd. En daarbij scoren de exoten slechter dan autochtone bomen. Om een voorbeeld te geven: op Nederlandse bomen zitten doorgaans meer insecten dan op exoten. In wezen is dit het argument waarom de niet-Nederlandse bomen worden geweerd uit de vaderlandse bossen. Siebel van Natuurmonumenten: ‘Die exoten zijn hier gekomen zonder de insecten en schimmels die hen in hun gebieden van oorsprong onder controle houden. Daarom verminderen ze de biodiversiteit en hebben ze bovendien de neiging om andere bomen te overvleugelen.’

Maar het anti-exotenbeleid is blijkbaar uit de hand gelopen, zoals de heer Jansen van Probos stelt, want het anti-exotenbeleid is, in zijn woorden, bijna “een religie” geworden. M.a.w. het evenwicht in een aantal beslissingen over kap van bv. gezonde Amerikaanse eiken schijnt zoek te zijn:

Jansen van Probos vindt dat het anti-exotenbeleid is doorgeslagen. ‘Het is bijna een religie geworden.’ Hij geeft als voor–beeld de bomen aan weerszijden van de A50 tussen Arnhem en Apeldoorn. Daar zijn allerlei Douglassparren en Amerikaanse eiken gekapt. ‘Er zat één werkelijk magnifieke Amerikaanse eik bij, een hele grote. Ook die is gekapt!’ Het argument van biodiversiteit gaat in zo’n geval niet op, vindt Jansen. ‘Het is waar dat op inlandse boomsoorten meer biodiversiteit voorkomt dan op exoten. Maar op exoten zitten bijvoorbeeld wel heel andere soorten insecten dan op inheemse eiken. Als je, zoals ze langs de A50 hebben gedaan, alle exoten kapt, dan verminder je eigenlijk de biodiversiteit.’ Onder invloed van de kritiek is het beleid van Natuurmonumenten de afgelopen jaren een tikje bijgesteld, geeft Siebel toe. ‘We laten vaker dan in het verleden exoten staan.’ Op de Veluwe bijvoorbeeld spaart Natuurmonumenten de Amerikaanse eik, ook al is dat een volbloed exoot. Siebel: ‘In de holten van oude Amerikaanse eiken huizen vleermuizen en marters, en dat is goed voor de biodiversiteit. Bovendien zijn er op de Veluwe wilde zwijnen die eikels eten en zo voorkomen dat de Amerikaanse eik zich massaal verspreidt.’

We noteren hier alvast dat Amerikaanse eiken, waarvan er grote getalen in Vlaanderen gekapt worden, dus wél een biologische waarde hebben, bijvoorbeeld voor vleermuizen en marters.  Ook Canadese populieren zijn niet gelijk aan “geen ecologische waarde” en we zullen daarover hier weldra meer wetenschappelijk bewijsmateriaal zetten. Verder noteren we dat Jansen van Probos hier stelt dat het kappen van alle exoten enkel omdat het exoten zijn ironisch genoeg juist resulteert in een vermindering van biodiversiteit omdat ook de exoten hun eigen insecten hebben.

Rozendaal besluit zijn artikel met te zeggen dat het goed gaat met de Nederlandse bossen en dat er meer bomen en bossen in Nederland zijn dan in de voorbije 300 jaar.  Ware het maar waar dat we konden zeggen dat het goed gaat met de bossen in Vlaanderen. Het tegendeel is echter het geval: Vlaanderen ontbost veel te veel en Vlaanderen haalt de doelstellingen inzake bebossing niet, lezen we elk jaar keer op keer: http://www.vilt.be/Vlaanderen_ontbost_weer_te_veel

Ware het niet beter dit probleem van ontbossing in Vlaanderen eerst en efficiënter aan te pakken, i.p.v. majestueuze reuzen als gezonde Amerikaanse eiken en gezonde Canadese populieren te kappen, zo vraagt de doorsnee burger zich af.

Bijgaand de conclusie van Rozendaals artkel, over de Nederlandse situatie waar er blijkbaar wel genoeg bomen en bossen zijn…

Prehistorie
Het gaat overigens goed met de Nederlandse bossen. Er zijn meer bossen en bomen dan ooit in de afgelopen driehonderd jaar. Rond 1800, het historisch dieptepunt, had Nederland nog maar 100.000 hectare bos over van de immense wouden waarmee het land in de prehistorie was bedekt. Inmiddels is er weer 360.000 hectare, ruim 10 procent van de totale oppervlakte. Elk jaar groeit het Nederlandse bos met 1.400 hectare. Niet alleen met de hoeveelheid bos gaat het de goede kant op, ook met de kwaliteit ervan. Zo is er in Nederlandse bossen steeds vaker dood hout te zien. Vooral sinds de jaren tachtig laten beheerders dode bomen liggen. Alweer iets waarmee het Nederlandse bos-beheer in de wereld voorop heeft gelopen. Jansen van de stichting Probos: ‘Het was een flinke cultuuromslag, maar het werkt. De helft van de biodiversiteit in een bos is immers afhankelijk van dood hout.’ Wel heeft Jansen zorgen over de kwaliteit van het bos. In de eerste plaats zijn de Nederlandse bossen niet erg natuurlijk. ‘Het is allemaal cultuurnatuur. Zelfs de bossen in de Belgische Ardennen en de Duitse Eifel zijn aangeplant voor de houtproductie.’ Als gevolg daarvan is het vaderlandse bos relatief jong, er zijn weinig oude woudreuzen, en om die reden proberen Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten dat verouderingsproces te versnellen door her en der bomen om te hakken of te ‘ringen’. Jansen: ‘Ze hebben naar mijn smaak iets te veel haast.’ Ook vraagt hij zich af of de slinger niet naar de andere kant is doorgeslagen, of er momenteel niet te weinig aandacht is voor de economie van het bos. In het verleden stond voorop dat een bos geld moest opbrengen door houtproductie en jachtopbrengsten. Tegenwoordig is ecologie – biodiversiteit en natuurwaarde – dominant. ‘We hebben zowel de houtproductie als de jacht de nek omgedraaid. Daarom stellen de opbrengsten in een Nederlands bos nauwelijks meer iets voor.’ Eigenlijk is dat niet duurzaam, vindt Jansen. ‘Volgens mijn definitie van duurzaamheid moet een bosbeheerder op eigen benen kunnen staan. Dat is nu niet zo. Momenteel zijn de Nederlandse bossen te afhankelijk van subsidies. Nu is dat geen probleem, omdat Nederland rijk is en de overheid en de politiek genoeg geld overhebben voor de bossen. Maar dat kan in de toekomst veranderen. Bosbeheer is een kwestie van langetermijndenken. Een bos gaat meer dan honderd jaar mee.’ Wat Jansen persoonlijk een mooi bos vindt? ‘Een monocultuur van beuken die allemaal even oud zijn. Zo’n kathedralenbos met een gesloten kronendak dat je af en toe nog op de Veluwe tegenkomt. Helaas gaat ook dat verdwijnen. Ook een monocultuur mag niet meer van de huidige bosecologen.’

Het volledige artikel uit Elsevier vindt u op deze link:  http://www.elsevier.nl/web/Artikel/172977/Xenofobie-in-het-bos-duizenden-vreemde-gezonde-bomen-gekapt.htm